Menu główne
Start
FORUM
Rowerowe
Zawody rowerowe
Rajdy rodzinne
Wycieczki rowerowe
Szlaki rowerowe
Opisy miejscowości
Warto zobaczyć
Kalendarz imprez
Budowa roweru
BikerTrzebinia.pl
Blog BikerTrzebinia
Wasze wycieczki
Kontakt/Redakcja
Skład
Polecamy
KTK Chrzanów
Foxiu
Bannerki
Pozostałe
Pojęcia
Biorytmy
Szukaj
Linki
Nagłówki RSS
Trzebinia
Trzebinia – miasto w woj. małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba gminy miejskiej Trzebinia. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. katowickiego. Należy do Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.

Obszar miasta i gminy Trzebinia położony jest na pograniczu Wyżyny Olkuskiej, Pagórów Jaworznickich i Rowu Krzeszowickiego, w zachodniej części województwa małopolskiego, w powiecie chrzanowskim. Geograficznie obszar miasta i gminy jest wyżyną wzniesioną od 270 do 470 m n.p.m. Przez teren miasta przebiega granica ważnych regionów: śląskiego i krakowskiego.
Forum Chrzanów

| Joomla | Forum rowerowe | Mundial | Instalacja gazowa | Trzebinia | Przeprowadzki Wrocław | Mundial 2010


Zamek Tęczyn w Rudnie
Autor: keny   
11.12.2005.
Potężne ruiny zamku Tęczyn (używa się też nazwy Tenczyn) położone są na szczycie góry, która była kiedyś wulkanem na wysokości 403 m. Był to jeden z największych zamków Małopolski. Nie mogło być inaczej skoro rezydował tu jeden z najmożniejszych i najbardziej wpływowych rodów w Polsce - Tęczyńskich. Przez 300 lat nazywano go drugim Wawelem. Podobno najlepiej prezentuje się na jesień, gdy nie okrywają go już liście drzew, jednak z pewnością o każdej porze roku wywiera na odwiedzających wielkie wrażenie.
Potężne ruiny zamku Tęczyn (używa się też nazwy Tenczyn) położone są na szczycie góry, która była kiedyś wulkanem na wysokości 403 m. Był to jeden z największych zamków Małopolski. Nie mogło być inaczej skoro rezydował tu jeden z najmożniejszych i najbardziej wpływowych rodów w Polsce - Tęczyńskich. Przez 300 lat nazywano go drugim Wawelem. Podobno najlepiej prezentuje się na jesień, gdy nie okrywają go już liście drzew, jednak z pewnością o każdej porze roku wywiera na odwiedzających wielkie wrażenie.


Gdyby znalazły się chęci i pieniądze można by zrobić z Tęczyna atrakcję turystyczną na miarę Ogrodzieńca.

Bardzo ciekawie wygląda wjazd do zamku przez barbakan i sień o długości 60 m, przysklepioną i z otworami strzelniczymi w ścianie zewnętrznej. Jest to jedyny przykład takiego wjazdu w Polsce.
W ruinach oprócz murów obwodowych możemy podziwiać 3 baszty, pozostałości budynków mieszkalnych i kaplicy, są też sklepione komnaty, do niektórych jednak nie ma dojścia. Najstarsza baszta od północy zwana jest Dorotką, od wschodu mamy Izabelę, a od południowego - wschodu basztę więzienną - turmę. Zachowały się ruiny dwóch bastei - Grunwaldzkiej i Tęczyńskiej, które uznawane są przez niektórych badaczy za bastiony. Były one kilkukondygnacyjne, zwieńczone attyką, miały otwory strzelnicze.
W wieży bramnej (Nawojowej) prowadzącej do zamku właściwego widać resztki drewnianych schodów, zapewne jeszcze kilkadziesiąt lat temu można było na nią wyjść. Choć nawet teraz miejscowe dzieci jakimś sposobem dostają się tam, bo baraszkowały na jej niższych poziomach. Inne schody, powstałe na początku XX wieku prowadzą wzdłuż zewntrznych murów kaplicy na piętro, gdzie mieściły się sale reprezentacyjne. Na dziedzińcu wewnętrznym znajdowała się kiedyś studnia, ale została już dawno zasypana i nie ma po niej śladu.

Historia:
Zamek w Tęczynie zbudował w połowie XIV w. Andrzej Tęczyński herbu Topór - pierwszy poświadczony pan na Tęczynie, podkomorzy i wojewoda krakowski, kasztelan wiślicki. Wcześniej jego ojciec Nawój z Morawicy, kasztelan wiślicki i wojewoda krakowski założył tu osadę (był właścicielem 15 okolicznych wsi) i być może rozpoczął budowę zamku, poprzez postawienie jednej z zachowanych do dzisiaj okrągłych baszt gotyckich (zwanej Dorotką). Średniowieczny zamek składał się z trzech takich baszt i jednej wieży kwadratowej - bramnej nazwanej póżniej Nawojową otoczonych murem. Skrzydła mieszkalne rozłożone były wzdłuż muru północnego i wschodniego.

- 1319 r. - pierwsza wzmianka w dokumentach o wsi Tenczyn i karczowaniu lasu, prawdopodbnie pod przyszły zamek
- 1402 r. - pierwsza wzmianka o zamku w testamencie Jana Tęczyńskiego
- 1404 r. - ówczesny dokument wspomina kaplicę w zamku
- XVI w. - częstymi gośćmi na zamku byli Mikołaj Rey i Jan Kochanowski
- 1570 r. - Jan Tęczyński z warowni rycerskiej uczynił piękną renesansową rezydencję. Przebudował stary zamek i dobudował nowe skrzydła, wieże ozdobił attyką, a całość wzbogacił o modne wówczas arkadowe krużganki. Komnaty w części północnej były przeznaczone dla właścicieli zamku
- 1610 r. - Kolejny Jan - ostatni z rodu Tęczyńskich dokonał przebudowy zamku w nowoczesna twierdzę bastejową. Wzniósł nowe fortyfikacje - basteje od południa i wschodu a obok wieży bramnej postawił nową kaplicę. Przystosował też umocnienia do użycia broni palnej. Po tej przebudowie zamek uzyskał kształt nieforemnego wieloboku; ze wschodu na zachód szerokości ponad 140 metrów, a z północy na południe - 130 metrów.
- 1638 r. - po śmierci Jana, Tęczyn przeszedł w ręce jego córki Izabeli, który wyszła za Łukasza Opalińskiego herbu Łodzia. Ten ród stał się następnie właścicielami zamku choć nie był on siedziba rodową a jednynie administartorską
- 1656 r. - podczas "potopu" zamek próbowali zdobyć Szwedzi. Udało im się to dopiero podstępem. Obrońcy w razie kapitulacji otrzymali przyrzeczenie wolności jednak Szwedzi wymordowali większość z nich. W zamku szukali ukrytych tam ponoć skarbów koronnych, nic jednak nie znaleźli. Rok później opuścili go i spalili
- Koniec XVII w. - zamek przejęli i częściowo odbudowali Lubomirscy
- Początek XVIII w. - zamkiem władali Sieniawscy a następnie Czartoryscy
- 1768 r. - wielki pożar powstały od uderzenia pioruna zniszczył zamek, który był już na wpół opuszczony
- 1769 r. - zamknięta została kaplica i zamek całkowicie opustoszał
- 1782 r. - z zamku do krypty kościoła w Tenczynku przeniesiono szczątki ostatniego z Tęczyńskich - Jana
- 1787 r. - ruiny zanku zwiedzał król Stanisław August Poniatowski
- lata 1816 - 1945 - właścicielami Tęczyna byli Potoccy z Krzeszowic
- 1912 r. - w ruinach zamkowych przeprowadzono prace konserwacyjne (powstały wtedy kamienne schody na piętro zamku właściwego), kontynuowane po roku 1949.
- Od końca X wieku zamkiem opiekowało się Bractwo Orlich Gniazd, które dbało o porządek a także organizowało turnieje i pokazy walk oraz tańców średniowiecznych. Obecnie ruiny przejęła regionalna fundacja "Polskie Dziedzictwo - Zamek Tęczyński i Region Ziemi Krzeszowickiej"

Legendy:
egenda mówi że podczas księżycowych nocy na wieży Nawojowej pośród płomieni widać postać płaczącej kobiety, słychać też szczęk żelaza. Postać ta znika dopiero gdy zabrzmi dzwon w pobliskim klasztorze. Inna legenda mówi o wielkich skarbach znajdujących się w trzeciej, najgłębszej kondygnacji lochów zamkowych pod dawną kaplicą. Bogactw tych strzegą diabły pod postaciami wielkich psów. Można je wykraść tylko przez 2 dni w roku: nocą w Boże Narodzenie i na Wielkanoc. Należy się jednak wystrzegać cienia tajemniczego rycerza, kóry nocą krąży po zamku bo kto go ujrzy ten nigdy już nie wraca.


Przydatne informacje:
Wstęp: wolny

Położenie i dojazd: Zachodnia część woj. małopolskiego. 34 km na zachód od Krakowa, 7 km na południe od Krzeszowic
Najpierw należy dostać się do Krzeszowic np. PKS-em, pociągiem lub najtaniej i najszybciej prywatnym busem z Krakowa. Z Krzeszowic prowadzi szlak do zamku. Można stąd dojechać pod zamek PKS-em, iść piechotą lub też próbować złapać stopa do wsi Tenczynek i dalej piechotą drogą koło stawów ok. 4 km. Także z samego Rudna dojeżdża pod zamek autobus.

Od Trzebini zamek jest położony niecałe 25 km. Dojazd autem przez Bolęcin, Nieporaz. Rowerem lub pieszo prowadzi szlak czarny (start w Nieporazie)


Powyższy tekst pochodzi ze strony Zamki Polskie
Obszerna galeria zamku oraz ciekawostki znajdują się pod adresem: http://zamki.res.pl/rudno.htm

Fotki zamku a także szczegółowy opis dojazdu na rowerze znajdziesz także w galerii z naszych wycieczek rowerowych lub dziale wycieczki rowerowe

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »