|
Autor: Lesiu
|
|
11.12.2005. |
|
Skansen prezentuje tradycyjną kulturę ludową południowo - zachodniej części regionu etnograficznego zamieszkałego przez Krakowiaków zachodnich. Usytuowany został u podnóża Góry Zamkowej pokrytej pięknym lasem bukowym (rezerwat przyrody pod opieką Jurajskich Parków Krajobrazowych). Na jej szczycie wznosi się średniowieczny zamek biskupów krakowskich Lipowiec, zachowany w stanie tzw. trwałej ruiny.
Skansen prezentuje tradycyjną kulturę ludową południowo - zachodniej części regionu etnograficznego zamieszkałego przez Krakowiaków zachodnich. Usytuowany został u podnóża Góry Zamkowej pokrytej pięknym lasem bukowym (rezerwat przyrody pod opieką Jurajskich Parków Krajobrazowych). Na jej szczycie wznosi się średniowieczny zamek biskupów krakowskich Lipowiec, zachowany w stanie tzw. trwałej ruiny. Budowę skansenu rozpoczęto w 1968 roku z inicjatywy Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie i Muzeum w Chrzanowie. W marcu 1973 roku powołano Nadwiślański Park Etnograficzny, który razem z lipowieckim zamkiem stał się oddziałem chrzanowskiego Muzeum. Dzisiaj w skansenie obejrzeć można 21 obiektów budownictwa drewnianego pochodzących z terenów leżących po obu stronach Wisły na zachód od Krakowa aż po Przemszę. Na obszarze ponad 3 hektarów rozmieszczono wśród malowniczo wznoszącego się i opadającego terenu zagrody chłopskie z sadami i ogródkami warzywnymi, obiekty związane z wiejską produkcją rzemieślniczą, kościół z dzwonnicą, zespół małomiasteczkowy i inne przykłady architektury wsi nadwiślańskiej.
Do zespołu małomiasteczkowego, zlokalizowanego w zachodniej części Parku, należą: dom podcieniowy z Alwerni (l825r.), dom o charakterze podmiejskim przeniesiony z Chrzanowa (1807r.), jednokondygnacyjny spichlerz dworski pochodzący z Kościelca (1798r.) oraz karczma z Minogi (XIX w.), jedyna rekonstrukcja w skansenie. Wśród zabudowań wiejskich wymienić warto między innymi takie obiekty jak modrzewiowa chałupa sołtysia z Przegini Duchownej (1862r.), z bogatym wnętrzem wyposażonym w oryginalne sprzęty; dom mieszkalny pochodzący z Przeciszowa (1843r.) z oborą i składzikiem, i z warsztatem szewskim w kuchni; interesujący dom z Podolsza, stanowiącego niegdyś centrum wikliniarskie w dolinie Wisły, z warsztatem wikliniarskim i ekspozycją wyrobów z wikliny. We wschodniej części skansenu powstaje zagroda w typie okołu, przeniesiona ze Staniątek, pochodząca z 1895 roku.
Na kompleks kościelny składają się szesnastowieczny kościół z Ryczowa, odznaczający się dużymi walorami architektonicznymi, kryjący we wnętrzu piękną późniejszą polichromię i cenne organy oraz dzwonnica z Nowej Góry (1770r.). Obraz wsi nadwiślańskiej uzupełniają: olejarnia z Dąbrowy Szlacheckiej z oryginalnymi stępami, prasą i naczyniami na olej, kuźnia przeniesiona z Liszek i młyn wodny w budowie pochodzący z końca XIX wieku, a przeniesiony z Sadka.
Nadesłane przez Lesiu ;) |